Xuất hiện nhiều trẻ sơ sinh mắc bệnh lao

Số trẻ mắc lao đến điều trị tại Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch, TP HCM đầu năm nay tăng 10%-20% so với cùng kỳ năm ngoái, trong đó có nhiều trẻ sơ sinh, lứa tuổi vốn rất hiếm khi bị bệnh này.

Bác sĩ Đường đang khám cho một trẻ bị lao bẩm sinh. Ảnh: Vạn Phước.

Chỉ trong một tháng đầu năm, Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch đã khám cho gần 200 lượt trẻ mắc bệnh lao, trong đó lao màng não và lao phổi chiếm đến 80%. Chỉ trong ngày 20/2, bệnh viện đã điều trị cho bốn trẻ bị bệnh lao bẩm sinh. Bác sĩ Trần Ngọc Đường, Trưởng khoa Nhi, cho biết trẻ mắc lao bẩm sinh lây bệnh từ nhiều nguồn nhưng chủ yếu do mẹ truyền sang. 

Lây bệnh từ mẹ

Trong lúc mang thai, chị L., 28 tuổi, ngụ tại TP HCM, không biết mình mắc lao phổi và lao màng não. Con của chị lọt lòng mẹ được một tuần đã có biểu hiện nhiễm lao như ho dai dẳng, sốt cao. Sau khi vào Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch, các bác sĩ phát hiện bé bị lao kê, một dạng lao ở giai đoạn cấp tính, do lây từ mẹ. Sau khi được điều trị kịp thời, hai mẹ con đã xuất viện. 

Bác sĩ Đường giải thích, trẻ mắc lao bẩm sinh thường do người mẹ mắc bệnh khi đang mang thai hoặc có thể đã mắc trước đó nhưng không được phát hiện. Cũng có một số ít trẻ sơ sinh nhiễm lao khi vừa lọt lòng do tiếp xúc trực tiếp với nguồn lây từ phòng sinh, người thân đến thăm. Những trường hợp này vẫn được gọi là bệnh lao bẩm sinh. Hệ miễn dịch ở trẻ sơ sinh vốn dĩ đã rất yếu nên khi biết mắc bệnh này, trẻ cần được điều trị ngay để tránh những biến chứng. Nếu phát hiện trễ, các bé có thể mắc các thể lao nặng như lao kê, lao màng não, dễ dẫn đến tử vong.

Điều mà các bác sĩ lo ngại là trẻ sơ sinh mắc bệnh lao chỉ có biểu hiện mơ hồ như hay quấy khóc, sốt cao, ho, viêm đường hô hấp…nên dễ bị chẩn đoán nhầm là nhiễm trùng sơ sinh. Chưa kể, trẻ dưới năm tuổi chưa biết khạc đàm và trả lời câu hỏi của bác sĩ nên việc xác định vi khuẩn lao khá khó khăn. Trẻ mắc bệnh lao không phải là nguồn lây lao vì trẻ thường tự nuốt đàm, không có thói quen khạc nhổ. Thậm chí ngay cả khi xét nghiệm, bác sĩ cũng khó tìm thấy vi khuẩn lao.

Điều trị ngay lúc mang thai

Bác sĩ Đường cảnh báo, trong lúc mang thai, nếu phát hiện mắc bệnh lao, người mẹ phải đến ngay bác sĩ chuyên khoa để điều trị và được kê những loại thuốc không ảnh hưởng đến thai. Do hiểu biết không đầy đủ, một số thai phụ tự ý mua thuốc uống, khiến con mắc bệnh lao bẩm sinh. Không chỉ ảnh hưởng đến bé, ngay người mẹ cũng bị chuyển sang dạng lao nặng hơn vì không điều trị sớm.

Với những trẻ bình thường, sau khi sinh được ba ngày, các cơ sở y tế sẽ tiêm văcxin ngừa lao, giúp giảm khả năng nhiễm bệnh và ngừa được phần lớn các dạng lao cấp tính nặng cho trẻ. Sau khoảng một tháng tiêm văcxin, nếu không thấy sẹo xuất hiện ở cơ delta (trên bắp tay), cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để thử lại phản ứng lao tố. Nếu kết quả âm tính, chứng tỏ trẻ chưa có kháng thể ngừa lao, cần tiêm lại. Tuy nhiên, không phải trẻ không có sẹo nghĩa là chưa hình thành kháng thể ngừa lao, nên trẻ cần được xét nghiệm.

Với trường hợp bà mẹ sinh con bị vỡ ối sớm, cơ sở y tế thường không tiêm phòng lao ngay cho bé vì cơ thể bé yếu, dễ nhiễm trùng, khiến văcxin khó đem lại hiệu quả tốt. Để tăng sức đề kháng cho trẻ trước nguồn lây lao, cha mẹ tránh để con suy dinh dưỡng. Phải cách ly trẻ khỏi nguồn lây nếu gia đình, cộng đồng, trường học… có người bị lao.

Khi trẻ có triệu chứng nghi bị lao như ho sốt kéo dài, sút cân hoặc không lên cân, ra mồ hôi trộm..., cần đưa ngay đến cơ sở y tế chuyên khoa để khám và điều trị. Quan trọng nhất là người lớn bị lao không được khạc nhổ bừa bãi, vì đây mới là nguồn lây cho trẻ.

Theo Đất Việt